الشيخ رسول جعفريان
502
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
بغداد فرا خوانده شد - به دليل آن كه اين احضار را تهديدى براى خود تلقى نموده و احساس خطر كرده بود - امام هادى عليه السّلام را به جانشينى خود برگزيد . « 1 » حتى نصّ مكتوبى دربارهء امامت ايشان به جاى گذاشت تا پس از وى هيچگونه ترديدى در اين خصوص باقى نماند . « 2 » سياست متوكل در برابر امام هادى عليه السّلام معتصم عباسى از رجب سال 218 تا ربيع الأول 227 و پس از وى واثق تا ذى حجّه 232 حكومت كردند . سپس متوكل عباسى تا شوال 247 زمام خلافت را در دست داشت . پس از متوكل ، منتصر ( م 248 ) مدّت يك سال و پس از وى مستعين تا اواخر سال 251 و سپس معتزّ تا سال 255 بر مسند خلافت نشستند . سال وفات امام هادى عليه السّلام ، چنان كه پيشتر گذشت ، 254 و طبعا در دوران معتز بوده است . پيش از آن كه متوكل سر كار آيد ، سياست خلفا همان سياست مأمون بود . اين سياست ، از معتزله در برابر اهل حديث ، كه سنيان افراطى بودند ، دفاع مىكرد و اين مسأله ، فضاى سياسى مساعدى براى علويان به وجود آورده بود . با آمدن متوكل ، تنگنظريها از نو آغاز شد و با حمايت از اهل حديث و بر انگيختن آنها بر ضدّ معتزله و شيعه ، سركوبى جريانات مزبور با شدّت هر چه بيشتر دنبال شد . ابو الفرج اصفهانى در آغاز سخن از نهضتهاى علوى كه در عصر متوكل صورت مىگرفت ، به برخورد ناهنجار وى با طالبىها اشاره كرده و وزير او عبيد اللّه بن يحيى بن خاقان را نيز مانند خود وى ، از دشمنان سر سخت خاندان علوى بر شمرده است . از جمله برخوردهاى تند و ناخوشايند متوكل با طالبيان ، تخريب مقبرهء حضرت سيد الشهدا امام حسين عليه السّلام و شخم زدن و هموار كردن زمينهاى اطراف مقبره و زراعت بر روى آن و سختگيرى شديد بر زائران امام حسين و مجازاتهاى هولناك آنهاست « 3 » . اين تنشها تنها بدان دليل بود كه قبر امام حسين عليه السّلام در كربلا مىتوانست
--> ( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 323 ؛ بحار الأنوار ، ج 50 ، ص 118 ( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 325 ؛ نك : مسند الامام الهادى عليه السّلام ، صص 20 - 18 ( 3 ) . مقاتل الطالبيين ، ص 478 . ابو الفرج در ادامهء گزارش خود مىافزايد : عدهاى از شيعيان امام حسين عليه السّلام